Jazda po alkoholu a auto w leasingu – konfiskata auta czy rozwiązanie umowy leasingowej?

Stan prawny na: 27 września 2026 r.

Jazda po spożyciu alkoholu jest czynem zabronionym, który w zależności od ilości alkoholu we krwi kierowcy może stanowić przestępstwo lub wykroczenie. Pijany kierowca musi liczyć się z grożącymi mu dotkliwymi karami, obejmującymi pozbawienie wolności do lat 3, obowiązek zapłaty kwoty sięgającej nawet do 60 tys. zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, nałożeniem okresowego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz orzeczeniem przepadku prowadzonego pod wpływem alkoholu pojazdu. Z niniejszego artykułu dowiesz się, co dzieje się, gdy pijany kierowca w czasie popełnienia czynu zabronionego prowadził nie własne, a leasingowane auto. 

Pijanemu kierowcy, który zostanie skazany za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 lub § 4 k.k.), grozi przepadek pojazdu mechanicznego, czyli po prostu konfiskata prowadzonego pod wpływem alkoholu auta. Jeżeli zawartość alkoholu wynosiła co najmniej 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu albo prowadziła do takiego stężenia, orzeczenie przez Sąd przepadku pojazdu mechanicznego jest obowiązkowe (art. 44b § 1a k.k.). Przy niższym stężeniu przepadek nie jest obowiązkowy, ale Sąd może go orzec (art. 44b § 1 k.k.).

Od obowiązku orzeczenia przepadku Sąd może odstąpić tylko wtedy, gdy zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami (art. 44b § 1a k.k.). 

Przepadek pojazdu polega na przejściu auta na własność Skarbu Państwa, co następuje z chwilą uprawomocnienia się wyroku skazującego sprawcę przestępstwa. Przepadek egzekwuje naczelnik właściwego Urzędu Skarbowego, który następnie zajmuje się spieniężeniem tak pozyskanego pojazdu. 

Przepadkowi może ulec wyłącznie pojazd, który w czasie popełnienia przestępstwa stanowił wyłączną własność sprawcy. Samochód leasingowany jest własnością firmy leasingowej, dlatego Sąd nie orzeka jego przepadku (art. 44b § 5 pkt 1 k.k.). Ta sama zasada dotyczy samochodu, którego kierowca jest tylko współwłaścicielem, oraz auta należącego do pracodawcy lub innej osoby. 

Brak przepadku nie oznacza braku konsekwencji majątkowych. W takim wypadku Sąd zamiast przepadku orzeka nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5.000,00 zł do 500.000,00 zł (art. 44b § 5 pkt 1 i § 6 k.k.). Jeżeli natomiast sprawca po popełnieniu przestępstwa zbył własny pojazd, Sąd może orzec nawiązkę w tej samej wysokości (art. 44b § 5 pkt 2 i § 6 k.k.). Przepadek równowartości pojazdu, ustalanej według polisy ubezpieczeniowej albo średniej wartości rynkowej, został zniesiony z dniem 29 stycznia 2026 r. Do czynów popełnionych wcześniej Sąd stosuje ustawę względniejszą dla sprawcy (art. 4 § 1 k.k.), co wymaga porównania obu rozwiązań w konkretnej sprawie. 

Pojazd leasingowany, jako niestanowiący własności kierującego, nie ulega zatem konfiskacie, a wobec kierującego takim samochodem po pijanemu Sąd orzeka nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5.000,00 zł do 500.000,00 zł (art. 44b § 5 pkt 1 i § 6 k.k.).

Losy umowy leasingowej po skazaniu kierującego leasingowanym pojazdem za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości zależą oczywiście od postanowień danej umowy oraz ogólnych warunków znajdujących zastosowanie do danego kontraktu. 

W praktyce zdecydowana większość umów leasingu w takich sytuacjach będzie uprawniać leasingodawcę do rozwiązania umowy i to w trybie natychmiastowym. Prowadzenie leasingowanego pojazdu w stanie nietrzeźwości najczęściej traktowane jest bowiem przez leasingodawców jako rażące naruszenie warunków umowy przez leasingobiorcę.

Od 29 stycznia 2026 r. przepisy nie przewidują odrębnych zasad dla kierowcy, który prowadził pojazd służbowy, wykonując czynności zawodowe na rzecz pracodawcy. Uchylony art. 44b § 4 k.k. przewidywał w takiej sytuacji nawiązkę w wysokości co najmniej 5.000,00 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Obecnie decyduje własność pojazdu: jeżeli samochód służbowy w chwili czynu nie stanowił wyłącznej własności kierowcy, Sąd nie orzeka przepadku, lecz nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5.000,00 zł do 500.000,00 zł (art. 44b § 5 pkt 1 i § 6 k.k.).

Dawny wyjątek dla kierowców prowadzących cudzy pojazd w ramach obowiązków zawodowych na rzecz pracodawcy miał ograniczać dolegliwość sankcji wobec osób, dla których prowadzenie pojazdu jest źródłem dochodu. Wyjątek ten nie obowiązuje od 29 stycznia 2026 r., a wysokość nawiązki w granicach od 5.000,00 zł do 500.000,00 zł ustala Sąd.

Nie. Sąd nie orzeka przepadku pojazdu, który w chwili czynu nie był Twoją wyłączną własnością, a samochód w leasingu należy do finansującego (art. 44b § 5 pkt 1 k.k., art. 709¹ k.c.). Zamiast przepadku sąd orzeka wobec Ciebie nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5 000 do 500 000 zł (art. 44b § 5 pkt 1 i § 6 k.k.).

Nie. Przepisy o przepadku równowartości pojazdu (dawny art. 44b § 2–4 k.k.) uchylono z dniem 29 stycznia 2026 r. ustawą z 4 grudnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1872). Jeżeli czyn popełniono wcześniej, sąd stosuje ustawę względniejszą dla sprawcy (art. 4 § 1 k.k.).

Nie. Szczególna nawiązka dla osób prowadzących cudzy pojazd w ramach obowiązków zawodowych (dawny art. 44b § 4 k.k.) została uchylona. Obecnie liczy się to, czy auto było Twoją wyłączną własnością: jeżeli nie, sąd zamiast przepadku orzeka nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa od 5 000 do 500 000 zł (art. 44b § 5 pkt 1 i § 6 k.k.).

Jeżeli sąd orzeknie zamiast przepadku nawiązkę (od 5 000 do 500 000 zł), orzeka ją w wyroku wobec skazanego kierowcy, a nie wobec leasingodawcy (art. 44b § 6 k.k.). Jej egzekucję prowadzi naczelnik urzędu skarbowego (art. 27 k.k.w.).