Przestępstwa z użyciem AI – deepfake i oszustwa

Co zrobić po oszustwie lub ujawnieniu deepfake?

1. Jeżeli wysłano pieniądze, skontaktuj się pilnie z bankiem przez jego oficjalny numer. Zgłoś podejrzenie oszustwa i zapytaj o dostępne działania dotyczące transakcji. Nie wykonuj kolejnych przelewów pod presją rozmówcy.
2. Zapisz przebieg zdarzeń. Zanotuj daty, godziny, numery telefonów, nazwy profili, adresy stron, kwoty i dane odbiorców płatności.
3. Zachowaj materiał w oryginalnej postaci. Nie przycinaj i nie poprawiaj nagrań. Zrzuty ekranu uzupełnij adresem publikacji i datą. Zachowaj wiadomości oraz potwierdzenia przelewów; nie uruchamiaj podejrzanych załączników.
4. Zgłoś zdarzenie odpowiednim podmiotom. Zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa składa się Policji lub prokuraturze. Podejrzaną stronę albo wiadomość można zgłosić również przez formularz CERT Polska. Zgłoszenie do CERT lub platformy nie zastępuje zawiadomienia organów ścigania.
5. Ustal plan dalszego działania. Podczas konsultacji omówimy dostępne dokumenty, potrzebę pilnego zabezpieczenia danych i zakres reprezentacji.

Jakie dowody przygotować do konsultacji?

Przygotuj krótką chronologię, otrzymane pisma, korespondencję, adresy fałszywych profili i publikacji oraz dokumenty potwierdzające szkodę. W sprawach dotyczących firmy przydatne bywają również informacje o osobach uprawnionych do zlecania płatności i sposobie zatwierdzenia przelewu.

W przypadku nagrania istotne mogą być plik źródłowy, jego pochodzenie, metadane i historia przekazania. Przy analizie konta znaczenie mogą mieć logowania oraz dostęp do urządzeń. Część danych pozostaje u operatorów i platform, dlatego oceniamy potrzebę złożenia wniosków o ich zabezpieczenie. Analiza techniczna może wymagać opinii biegłego; wynik internetowego detektora AI nie zastępuje całościowej oceny materiału.

Na pierwszy kontakt wystarczy krótki opis sprawy. Nie wpisuj do formularza haseł, kodów dostępu ani danych logowania. Sposób przekazania obszernych lub szczególnie wrażliwych materiałów ustalimy podczas kontaktu. Nie rozpowszechniaj dalej materiałów intymnych; jeżeli mogą dotyczyć małoletniego, nie pobieraj dodatkowych kopii i przekaż organom informacje o ich lokalizacji.

Odpowiedzialność karna za wykorzystanie AI

Użycie sztucznej inteligencji samo w sobie nie przesądza o przestępstwie. Znaczenie mają konkretne zachowanie, zamiar, skutki i dowody. Zależnie od okoliczności ocena może obejmować:

• art. 286 k.k. — oszustwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, polegające na doprowadzeniu do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie w błąd lub wykorzystanie błędu;
• art. 190a § 2 k.k. — podszywanie się pod inną osobę z wykorzystaniem jej wizerunku lub danych identyfikujących przez co dochodzi do wyrządzenia tej osobie szkody majątkowej lub osobistej;
• art. 287 k.k. — określone w ustawie nieuprawnione ingerencje w dane i ich automatyczne przetwarzanie;
• art. 270 k.k. — podrobienie lub przerobienie dokumentu w celu użycia go jako autentycznego albo takie użycie.

To przykładowe podstawy, a nie automatyczna kwalifikacja każdego deepfake. Nie każdy fałszywy plik jest dokumentem, a nie każde oszustwo internetowe jest oszustwem komputerowym. Kwalifikację i możliwe konsekwencje ustala się dla konkretnego zdarzenia. Źródło: Kodeks karny w oficjalnej bazie ELI.

Jak pomagamy pokrzywdzonym, osobom z zarzutami i firmom?

• Pokrzywdzeni: analiza zdarzenia, przygotowanie zawiadomienia i wniosków dowodowych, reprezentacja w postępowaniu oraz ocena możliwości dochodzenia naprawienia szkody.
• Podejrzani i oskarżeni: analiza zarzutów, przygotowanie do czynności procesowych, ocena materiału cyfrowego i opinii biegłych oraz obrona przed sądem.
• Przedsiębiorcy: prawna ocena incydentu, uporządkowanie dokumentacji i odpowiedzialności osób uczestniczących w zdarzeniu oraz przegląd procedur ograniczających ryzyko podobnych oszustw.

Zakres współpracy i wynagrodzenie ustalamy po poznaniu sprawy. Pomoc może obejmować jedną konsultację, przygotowanie pisma lub prowadzenie postępowania. Jeżeli potrzebne są specjalistyczne badania informatyczne, ustalamy ich zakres odrębnie od pomocy prawnej.

Adwokat w sprawach AI — Warszawa i cała Polska

Kancelarię prowadzi adwokat Krzysztof Dadura, wpis WAW/ADW/9150. Siedziba: ul. Wronia 45/175, 00-870 Warszawa. Konsultacje są możliwe w kancelarii i online; reprezentujemy klientów w sprawach karnych na terenie Polski.

Opisz sprawę i umów konsultację lub zadzwoń: 572 748 007.

Powiązane obszary: cyberprzestępczość i nowe technologie, pomoc pokrzywdzonym, obrona w postępowaniu karnym.

Źródła i zakres informacji

Opracowanie informacyjne kancelarii, przygotowane 4 października 2026 r. Opisane sytuacje są przykładami, a nie opisami wyników prowadzonych spraw. Dobór działań wymaga oceny dokumentów i okoliczności konkretnej sprawy.

• Kodeks karny — ELI, tekst ujednolicony i akty zmieniające.
• Europol: Facing reality? Law enforcement and the challenge of deepfakes — kontekst wykorzystania deepfake w przestępczości.
• CERT Polska — zasady zgłaszania incydentów i oszustw.