top of page

Mandat za niewskazanie kierującego pojazdem - czy można go uniknąć?

Nie tylko bezpośredni sprawcy wykroczeń na drodze mogą zostać ukarani mandatem karnym. Również właściciele lub użytkownicy pojazdów mogą ponieść odpowiedzialność finansową i zapłacić grzywnę, jeżeli na wezwanie organu (najczęściej Policji) nie wskażą danych osoby, której powierzyli pojazd do kierowania lub używania. Wysokość kar za odmowę współpracy z organami ścigania wzrasta z każdym rokiem, często przekraczając wysokość mandatu grożącego sprawcy samego wykroczenia.


Kara za niewskazanie kierowcy pojazdu - 2024


Obecnie kara za niewskazanie kierującego tj. osoby, której właściciel lub użytkownik pojazdu powierzył swój pojazd, wynieść może od 500,00 zł aż do 8.000,00 zł - w postępowaniu mandatowym, a także 30.000,00 zł - jeżeli sprawa trafi do Sądu. Wysokość grzywny, grożącej osobie obowiązanej do wskazania danych identyfikujących kierowcę pojazdu, zależy od rodzaju naruszenia, którego dopuścił się kierujący pojazdem.


W przypadku najczęstszego przewinienia tj. przekroczenia dozwolonej prędkości, niewskazanie kierującego może skutkować dla użyczającego pojazd nałożeniem kary w wysokości dwukrotności grzywny przewidzianej dla kierowcy, nie niższej jednak niż 800,00 zł. Jeżeli zatem kierujący pojazdem przekroczy dozwoloną prędkość o 50 km/h, to grozić mu będzie mandat w wysokości 1.000,00 zł. W takiej sytuacji mandat za niewskazanie sprawcy wykroczenia wyniesie 2.000,00 zł.


Jeżeli czyn, którego dopuścił się kierujący spełnia przesłanki sprawy o spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, to niewskazanie kierującego wiązać się może z karą w wysokości nie niższej niż 2.000,00 zł. Jeżeli czyn kierowcy stanowi przestępstwo (np. nieumyślne spowodowanie wypadku, w wyniku którego ofiara odniosła obrażenia trwające powyżej 7 dni), wówczas użyczający pojazd musi liczyć się z grzywną wynoszącą co najmniej 4.000,00 zł. 


Jeżeli organ ustali, że doszło do błędnego wskazania danych osoby kierującej pojazdem, wówczas sprawa może zostać skierowana na drogę postępowania sądowego, gdzie wezwanemu do wskazania kierującego grozić będzie wyższa kara, aniżeli w postępowaniu mandatowym. 


Kiedy właściciel ma obowiązek wskazać kierowcę pojazdu?


Zawsze gdy uprawniony do tego organ tj. np. Policja, Inspekcja Transportu Drogowego lub Straż miejska (gminna) zwrócą się do właściciela (użytkownika) pojazdu o wskazanie danych kierowcy, ma on obowiązek odpowiedzieć na wezwanie i wskazać dane osoby, której użyczył pojazd. Dotyczy to także sytuacji, gdy w ten sposób właściciel pojazdu miałby wskazać dane osoby bliskiej lub nawet siebie samego. 


Czy za niewskazanie kierowcy pojazdu naliczone zostają punkty karne?


Niewskazanie kierującego pojazdem nie powoduje naliczenia punktów karnych na rzecz właściciela lub użytkownika pojazdu. Przepisy prawa nie przewidują bowiem nałożenia punktów karnych na inne podmioty aniżeli na osobę kierującą pojazdem. Osobie obowiązanej do podania uprawnionemu organowi danych kierowcy, za niewykonanie tego obowiązku, grozi zatem wyłącznie kara finansowa.


Kiedy nie trzeba wskazywać kierowcy pojazdu?


Ponownie podkreślić należy, że nawet konieczność wskazania przez wezwanego właściciela (użytkownika, posiadacza) danych osoby bliskiej, a także samego siebie, nie zwalnia go z tego obowiązku. W świetle ustawy Prawo o ruchu drogowym wyjątek od obowiązku stanowi za to sytuacja, gdy pojazd został użyty bez woli i wiedzy właściciela pojazdu, przez nieznaną mu osobę, czemu nie mógł on zapobiec. 


Czy można odwołać się od mandatu za niewskazanie kierowcy pojazdu?


Od prawomocnego (tzn. przyjętego już) mandatu za niewskazanie kierującego pojazdem, tak jak od każdego innego mandatu, można odwołać się w przypadkach, gdy zachodzą określone w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia przesłanki jego uchylenia. Należą do nich sytuacje, gdy nałożono grzywnę:


  1. za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie (np. z uwagi na brak wypełnienia przesłanek lub brak zagrożenia , 

  2. na osobę, która popełniła czyn zabroniony przed ukończeniem 17 lat, 

  3. chociaż sprawca wykroczenia, działając w ramach obrony koniecznej, odpierał bezpośredni bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro chronione prawem,

  4. chociaż za dane wykroczenie należałoby orzec środek karny,

  5. zaś na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego przepis, na podstawie którego nałożono grzywnę, został uznany za niekonstytucyjny lub potrzeba uchylenia mandatu wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego.


Mandat podlega uchyleniu także wtedy, gdy nałożona nim grzywna przekracza dopuszczalną wartość określoną w Kodeksie, lecz jedynie w zakresie wykraczającym poza maksymalną wysokość mandatu.


Innym sposobem zakwestionowania mandatu za niewskazanie kierowcy jest odmowa jego przyjęcia, która skutkuje skierowaniem sprawy na drogę sądową tzn. do właściwego sądu rejonowego wraz z wnioskiem o ukaranie. Wówczas wysokość maksymalnej grzywny, jaka będzie mogła zostać nałożona na uchylającego się od wskazania danych kierowcy, wzrośnie z 8 do 30 tys. zł. 


Comments


bottom of page